Gruto Parkas

Gruto Parkas
Gruto Parkas

Gruto parkas – to unikalne i jedyne w swoim rodzaju muzeum socrealizmu. W miejscowości Grutas, niedaleko Druskiennik, utworzono w 2001 roku nietypowy park, w którym przy ścieżce długości około 2 kilometrów ustawiono ponad 80 monumentalnych pomników, ukazujących radzieckich bohaterów i przywódców.

Zaraz po odzyskaniu przez Litwę niepodległości, niemal wszystkie pomniki radzieckiej propagandy zostały usunięte z miejsc publicznych. Pomysł na ich zagospodarowanie, a nie tak jak w pozostałych republikach – zniszczenie, powstał w roku 1998. Park powstawał 3 lata, a 1 kwietnia 2001 nastąpiło oficjalne otwarcie.

Dziś znajduje się tam 86 marmurowych rzeźb, poustawianych losowo wzdłuż ładnie ulokowanej ścieżki, przy której znajdują się także wieżyczki strażnicze, przypominające te w łagrach. Ogromne propagandowe wizerunki robią wrażenie na odwiedzających, podobnie zresztą jak „izba pamięci”, w której wita nas rząd popiersi Lenina w bardzo różnych skalach.

Pomnik Lenina
Pomnik Lenina w parku Grutas

Spacer dwukilometrową ścieżką wśród wieżyczek strażniczych wyposażonych w megafony, z których płynie znana z filmów, „obozowa” muzyka, to bardzo ciekawe przeżycie. W Parku Grutas naprawdę można poczuć ducha epoki, a przechadzając się pod wieczór wśród monumentalnych towarzyszy Leninów i Stalinów, można poczuć ciarki na plecach.

Turystyczny przegląd Litwy

Wybierając się na wakacje, zazwyczaj pierwsze, co nam przychodzi do głowy to nasze przepiękne Bałtyckie Morze i równie znamienite polskie góry – od Bieszczad po Sudety. Jak to jest, że większość naszych rodaków spędza wakacje w tym samym miejscu, a pozostałe, nieraz równie piękne zakątki, pozostają nieodwiedzone? Co zrobić, żeby to się zmieniło?

Zmienić standard podróżowania. Zrezygnuj z nadmorskich kurortów i odwiedź inne, mniej popularne miejsca, na przykład litewskie uzdrowisko Druskienniki albo nawet Wilno – przepiękną stolicę Litwy, która przecież jest tak bardzo związana z naszym rodzimym krajem.

Na Litwie, wydawałoby się, istnieje trochę inny świat. W ogóle państwa nadbałtyckie są słabiej zasiedlone i możemy tam przez długi okres jazdy szeroką drogą zobaczyć tylko nieliczne wsie, przy czym zjeżdżając z głównej trasy, zobaczymy krajobraz sprzed 50 a nawet 100 lat. Wioski, z których młodzież wyjeżdża do miast, a starsi techniki i rewolucji nie potrzebują, więc zostaje jak było.

Litwa to też niezwykłe zabytki i bardzo ważne miejsca historyczne. Np. położone niedaleko Wilna Troki, w których znajduje się jedyny chyba w Europie zamek na wyspie, bardzo duży zresztą zamek, zbudowany około XIV wieku. Samo Wilno również obfituje w zabytki, takie jak słynna Ostra Brama – sanktuarium Maryjne ze cudami słynącym obrazem. Nie można zapomnieć też o takich budowlach jak Uniwersytet Wileński – pierwsza taka instytucja we Wschodniej Europie, centrum myśli oświeceniowej i niepodległościowej dawnej Polski.

Kilka słów

Wilno, stolica Litwy, to przepiękne miasto na styku wielu kultur i religii. Zamieszkiwane niegdyś przez niemal wszystkie narody Europy, obecnie jest centrum turystycznym państw nadbałtyckich.

Wilno, założone zostało jeszcze za czasów Litwy pogańskiej. W tamtym okresie na centralnym placu miasta, w dawnej dolinie Świntoroga, tam, gdzie teraz mieści się Archikatedra, płonął stos, a na nim wrogowie Litwinów – zazwyczaj krzyżacy.

Historia Wilna była niemniej burzliwa, co choćby historia całej Litwy, czy nawet Polski, jednak miasto było poddane wyłącznie polskiej jurysdykcji tylko w okresie międzywojennym, za sprawą marszałka Józefa Piłsudskiego, który niejako podstępem ukochane Wilno do Rzeczpospolitej włączył.

Mimo to, stolica Litwy wydała na świat wielu, bardzo wielu, polskich narodowych bohaterów i geniuszy. Trzeba do tego grona zaliczyć przede wszystkim Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Józefa Piłsudskiego i znakomitego historyka Joachima Lelewela.

Zabytki Wilna to głównie monumentalny klasycyzm – chyba główny nurt fascynujący carat i Rosjan, bo to w o okresie okupacji Rosyjskiej większość zabytków została zamieniona w budowle klasycystyczne.

Wilno, jako miasto urzekające, jest niewątpliwie warte odwiedzenia, trudno przejść obojętnie pod basztą Giedymina, czy oglądać miejsca, do których przez całe życie tęsknił Adam Mickiewicz, która to tęsknota była natchnieniem dla stworzenia bodaj najbardziej urzekającej poezji kiedykolwiek w języku polskim napisanej.



Troki – zamek w Trokach

Zamek w Trokach
Zamek w Trokach

Zamek w Trokach – jedyny w Europie Wschodniej zamek na wyspie. Najstarsze części warowni pochodzą z XIV wieku. Twierdza znajduje się niecałe 30 kilometrów od Wilna.

Zamek na wyspie jeziora Galvė wybudowano na przełomie XIV i XV wieku, czyli za panowania wielkiego księcia litewskiego Kiejstuta. Zamek był bardzo ważny z militarnego punktu widzenia, jednak po bitwie pod Grunwaldem zaczął tracić znaczenie wojskowe. Od tamtej pory zamek był używany jako letnia rezydencja królów, a potem – więzienie.

Twierdza popadła w ruinę po wojnie z Moskwą, około 1655 roku, podobnie jak drugi zamek w Trokach – dawny, położony na półwyspie, którego ruinami możemy spacerować do dziś. Pierwsze plany odbudowy zamku na wyspie to wiek XIX, jednak prace remontowe były często przerywane – wliczając długie przerwy, trwały one od roku 1935 do 1961-ego.

Część zamku zajmuje obecnie muzeum. Na zamku odbywają się również rekonstrukcje historyczne poświęcone średniowieczu.

Bardzo ciekawym miejscem w Trokach jest ulica Karaimska. Karaimi, to lud pochodzenia tureckiego, sprowadzony na Litwę przez Witolda. Przy ulicy pobudowane zostały tradycyjne domy Karaimów, z trzema oknami wychodzącymi na uliczkę – jednym dla Boga, drugim dla Witolda i trzecim dla domowników. Do dzisiaj w Trokach żyje około 200 Karaimów, znajduje się tu również ich świątynia – kienesa.

Litewskie Muzeum Narodowe

Litewskie Muzeum Narodowe
Litewskie Muzeum Narodowe

Litewskie Muzeum Narodowe – najstarsza i posiadająca najbardziej okazałe zbiory placówka muzealna na Litwie. Muzeum powstało na bazie Muzeum Historyczno-Etnograficznego.

W muzeum umieszczono bogate ekspozycje archeologiczne, etnograficzne i historyczne: od królewskich i magnackich portretów poprzez starą broń i sprzęty liturgiczne po zabytkowe przedmioty pochodzące z pierwszego wieku naszej ery.

Uwagę turystów z Polski zwraca portret Stanisława Augusta Poniatowskiego oraz wykładany marmurem stolik, na którym ostatni król Rzeczpospolitej podpisał w Grodnie akt abdykacji po trzecim rozbiorze.

W środku możemy oglądać bogate zbiory portretów, między innymi wizerunki Lelewela, braci Śniadeckich, Dowkonta, Narbutta, Mickiewicza, Moniuszki, Ogińskiego oraz wystawy: zorganizowaną w 600 lecie bitwy pod Grunwaldem ekspozycję “In memory of  the victory at Grunwald”, jak i wystawy przedstawiające powstania listopadowe i styczniowe na Litwie i Żmudzi, historię Litwy w okresie międzywojennym i podczas okupacji Radzieckiej.